
یکی از مشکلاتی که زیاد در فروم آرچ لینوکس فارسی و دیگر فروم های لینوکسی دیده ام نصب درایور Catalyst کارت گرافیک ATI بر روی آرچ لینوکس است ! در توزیعی مثل اوبونتو با رفتن به بخش Hardware Drivers با زدن چند کلیک این کار به راحتی برای این دسته کارت های گرافیک انجام پذیر است ولی از آنجایی که در آرچ لینوکس همه چیز دست شماست و همه چیز را خودتان باید نصب و کانفیگ کنید نصب این درایور برعکس درایور NVIDIA برای اولین بار کمی دردسر دارد . تا پیش از این و تا اوکتبر ۲۰۰۹ درایور کاتالیست ATI در مخازن آرچ موجود بود ولی به خاطر پشتیبانی از درایور آزاد و عدم پشتیبانی AMD از درایور کاتالیست برای لینوکس در آن زمان تیم توسعه آرچ تصمیم به حذف کاتالیست از مخازن نرم افزاری گرفتند. به خاطر همین باعث شد من روی این وبلاگ یکبار برای همیشه این مشکل را حل کنم تا راهنمایی باشد برای کاربران تازه کار یا کاربرانی که این با نصب درایور AMD مشکل دارند…
شاید بپرسید چرا درایور آزاد نه ؟! چرا استفاده از درایور کاتالیست ؟ جواب این سوال ۲ دلیل دارد ! اول اینکه تجربه من با ATI طی چند روز گذشته ثابت کرده که KDE و رندرینگ گرافیکی Kwin سازگاری بیشتری با درایور Catalyst دارد نسبت به درایور آزاد و دوم اینکه Control Center درایور کاتالیست ابزاری است که درایور آزاد آنرا در اختیار شما قرار نمی دهد…

آخرین نسخه از درایور ATI Catalyst که منتشر شده است نسخه ۱۱٫۲ است که برای من روی کارت های گرافیک سری ۴xxx و ۵xxx به خوبی نصب شده است. پس فکر نمی کنم برای سایر کاربران هم مشکلی وجود داشته باشد. در مرحله اول اگر درایور آزاد ATI را نصب کرده اید آنرا پاک کنید . چطور ؟ با این دستور :
sudo pacman -Rdn libgl xf86-video-ati
در مرحله بعدی باید چند پکیج از AUR دانلود و build کنید. ابتدا این PKGBUILD و مخلفات Catalyst-utils را از این لینک دانلود و در پوشه Home تان ذخیره کنید و آنرا از حالت فشرده خارج کنید . در مرحله بعدی درایور AMD ATI catalyst 11.2 را از سایت AMD باید از این لینک دانلود کنید. این درایور حدود ۸۰ مگ حجم دارد ! پس ممکن است برای کاربران با سرعت پایین کمی طول بکشد. بعد از دانلود آنرا در پوشه PKGBUILD درایور Catalyst که قبل از این دانلود کردید کپی کنید.
بعد از این کار با ترمینال به درون فولدر PKGBUILD وارد شوید (cd کنید) و دستور زیر را برای build کردن پکیج باینری catalyst تایپ کنید :
makepkg -c
این مرحله کمی طول می کشد . عقب بنشینید و صبر کنید… بعد از اتمام این مرحله پکیج ساخته شده را نصب می کنیم با این دستور :
sudo pacman -U catalyst-utils-*.pkg.tar.xz
خب ! در این مرحله پکیج مربوط به library ها و Control Center درایور ATI ساخته و نصب شد ! حالا نوبت ساخت پکیج catalyst هستش که مربوط می شود به module درایور ATI… برای این کار این PKGBUILD را دانلود کنید و در فولدر Home خود دخیره و از حالت فشرده خارجش کنید. درایوری که از سایت AMD دانلود کردید هنوز احتیاج داریم و برای ساخت پکیج باینری Catalyst نیاز خواهد شد. پس آنرا به فولدر PKGBUILD پیکج Catalyst منتقل یا کپی کنید و با ترمینال به درون آن فولدر cd کنید و دستور زیر را دوباره برای ساختن پکیج تایپ کنید.
makepkg -c
این مرحله هم کمی ممکن است طول بکشد. پس صبور باشید و فقط به پنجره ترمینال نگاه کنید
بعد از ساخت پکیج باید مثل مرحله قبل پکیج باینری را نصب کنید ! با دستور زیر این کار را انجام دهید :
sudo pacman -U catalyst-*.pkg.tar.xz
پکیج بعدی که برای نصب موفقیت آمیز درایور ATI Catalyst نیاز است بسته xvba-video است که PKGBUILD آنرا از این لینک دانلود کنید. مثل پکیج های قبلی آنرا به فولدر Home منتقل کنید و با ترمینال درون فولدر آن cd کنید و با دستور زیر آنرا build کنید . در این مرحله نیازی به درایور دانلود شده از سایت AMD نیست ! با دستور زیر سورس های مورد نیاز دانلود خواهند شد :
makepkg -c
پس از build کردن با دستور زیر این پکیج هم نصب کنید :
sudo pacman -U xvba-video-*.pkg.tar.xz
و در نهایت پکیجی که حتما باید برای کاربران معماری x86_64 نصب شود را نصب می کنیم ! این پکیج lib32-catalyst-utils است. بدون این پکیج ممکن است بعد از طی همه این مراحل گرافیک نصب نشود ! پس باید نصب شود… مثل مراحل قبل PKGBUILD آن را از این لینک دانلود کنیم و درون فولدر Homeتان ذخیره کنید و پس از خارج کردن از حالت فشرده با ترمینال به درون آن cd کنید. همچنین مثل ۲ پکیج اول به درایور دانلود شده از سایت AMD نیاز خواهیم داشت ! پس آنرا درون این فولدر کپی یا منتقل کنید و دستور زیر را برای ساخت پکیج تایپ کنید :
makepkg -c
و بعد از ساخته شدن پکیج با دستور زیر آنرا نصب کنید :
sudo pacman -U lib32-catalyst-utils-*.pkg.tar.xz
تا اینجا تمام پکیج هایی که برای نصب ATI catalyst نیار بود را ساختیم و نصب کردیم… حالا باید فایل xorg.conf را برای درایور جدید ایجاد کنیم… برای این کار دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:
aticonfig –initial
در مرحله بعد باید ماژول fglrx را برای هر بار بوت سیستم در ردیف Modules در فایل rc.conf قرار دهیم. برای این کار ابتدا فایل rc.conf را با دستور زیر باز می کنیم :
sudo nano /etc/rc.conf
برای این کار من از ادیتور خط فرمان nano استفاده کردم. شما هم بسته به میزکارتان یا ادیتور مورد علاقه تان می توانید از gedit یا kate استفاده کنید. بعد از آن fglrx را در ردیف MODULES قرار دهید.
MODULES=(… snd-hda-intel fglrx
بعد از این مرحله باید فایل گراب را ویرایش کنیم. با دستور زیر (البته با هر ادیتور مورد علاقه خودتان) فایل menu.lst را باز کنید :
sudo nano /boot/grub/menu.lst
و در آخر آن به دنبال قسمتی شبیه این بگردید :
# (۰) Arch Linux
title Arch Linux
root (hd0,0)
kernel /boot/vmlinuz26 root=/dev/sda1 ro
initrd /boot/kernel26.img
و در انتهای خط مربوط به kernel (خط جهارم آن) nomodset را اضافه کنید تا بشود چیزی شبیه این :
# (۰) Arch Linux
title Arch Linux
root (hd0,0)
kernel /boot/vmlinuz26 root=/dev/sda1 ro nomodeset
initrd /boot/kernel26.img
و درنهایت نیاز داریم به یک سری از پکیج های xorg که برای ati ساخته شده اند ! تا لحظه ای که این پست نوشته می شود درایور ۱۱٫۲ هنوز از xorg 1.10 پشتیبانی نمی کند ! پس این درایور را فقط روی xorg 1.9 نصب کنید ! برای نصب xorg کانفیگ شده برای ATI مخزن زیر را
[xorg19]
Server = http://catalyst.apocalypsus.net/repo/xorg19/$arch
به انتهای فایل زیر اضافه کنید :
sudo nano /etc/pacman.conf
و در نهایت هم با دستور زیر xorg 1.9 را برای گرافیک ATI نصب کنید :
sudo pacman -S xorg19/xorg
اگر شما از کاربران Arch Linux و کارت گرافیک ATI هستید و از این راهنما برای نصب ATI استفاده می کنید خوشحال خواهم شد که فیدبک تون رو نسبت به این مطلب و این راهنما بدونم تا اگر مشکلی نبود آنرا در ویکی فارسی آرچ لینوکس قرار دهیم.